Fork me on GitHub

کاربرد co و thunkify برای کنترل روند با آزانگر (Generator) در جاوا اسکریپت - بخش سه

پیش از خواندن این نوشته، بخش یکم و بخش دوم آن را بخوانید.

در بخش پیش دیدیم که چگونه می توانیم اجرای تابع آزانگر را کنترل کنیم. تابعی به نام run نوشتیم که می توانست تابع های آزانگر را اجرا کند. می توانستیم آن را توسعه دهیم ولی چندین کتابخانه ی دیگر از پیش نوشته شده اند که کاری همانند آن انجام می دهند. یکی از آن ها کتابخانه ای به نام co است که در اینجا با آن و یک کتابخانه ی دیگر به نام thunkify آشنا می شویم.

کنترل روند موازی

در بخش پیش یک نمونه کد ساده را دیدیم. در برنامه هایی که روزانه می نویسیم، برای افزایش کارایی، می کوشیم تا کار ها را همزمان با هم و موازی انجام دهیم. بیایید نمونه کد بخش پیش را کمی پیشرفته تر کنیم. می خواهیم تابع readFiles داشته باشیم که به جای دو مسیر پرونده، یک آرایه از آن ها را می گیرد. کد زیر را ببینید.

var fs = require('fs')

function readFile(path, done) {
  fs
.readFile(path, 'utf-8', done)
}

function readFiles(paths, done) {
 
var count = paths.length
   
, result = new Array(count)
   
, doneCalled = false

  paths
.map(function (path, i) {
    readFile
(path, function (err, data) {
     
if (doneCalled) return
     
if (err) {
        doneCalled
= true
       
done(err)
       
return
     
}

      result
[i] = data

      count
-= 1
     
if (count === 0)
       
done(null, result)
   
})
 
})
}

readFiles
(['md/file1.md', 'md/file2.md', 'md/file3.md'], function (err, res) {
 
if (err) return console.error(err.message)
  res
.map(function (data) {
    console
.log(data)
 
})
})

همان گونه که می بینید، کار کمی پیچیده تر شده است. تابع map که روی آرایه ها تعریف شده، تابعی که به آن فرستاده می شود را روی همه ی داده های آرایه اجرا می کند. از آنجایی که پاسخ خواندن پرونده ها به ترتیب نخواهد بود، برای هر پاسخ یکی از count کم می کنیم تا به صفر برسد. سپس اگر صفر شد، done را فرا می خوانیم. پاسخ های باز گشته را هم در آرایه ی result در سر جای خود گذاشته ایم.

کنترل خطا خیلی پیچیده تر شده است. اگر خطایی در زمان خواندن هر یک از پرونده ها پیش آید، دیگر نیازی به ادامه نیست و همان جا باید خطا را باز گردانیم. doneCalled برای این گذاشته شده که اگر پیش تر خطایی رخ داده و done فراخوانده شده، دیگر فراخوانده نشود. اگر این کار را نکنیم، callback شاید بیش از یک بار اجرا شود که درست نیست.

همین کار ساده، خیلی برنامه ی ساده ی ما را پیچیده کرده و دیگر به سادگی خوانده و فهمیده نمی شود.

به کار گیری co

co یکی از کتابخانه های توانمند کنترل روند اجرا است که بدست TJ Holowaychuk نوشته شده است. این کتابخانه یک تابع به نام co دارد که کاری همانند run در بخش پیش انجام می دهد ولی بسیار پیشرفته تر شده است و کار های موازی را هم انجام می دهد. بهتر است نمونه کد بالا را با آن بنویسیم تا ببینیم که برای ما چه می کند.

var fs = require('fs')
 
, co = require('co')

function readFile(path) {
 
return function (done) {
    fs
.readFile(path, 'utf-8', done)
 
}
}

function readFiles(paths, done) {
  co
(function* () {

   
return yield paths.map(readFile)

 
})(done)
}

readFiles
(['md/file1.md', 'md/file2.md', 'md/file3.md'], function (err, res) {
 
if (err) return console.error(err.message)
  res
.map(function (data) {
    console
.log(data)
 
})
})

کد بسیار ساده شده است. در اینجا paths.map(readFile) تابع readFile را روی تک تک اندیس های آرایه فرا می خواند که این تابع خود یک تابع دیگر باز می گرداند و paths.map همه ی آن ها را در یک آرایه ی دیگر می ریزد و باز می گرداند. پس با اجرای آن، به یک آرایه از تابع ها می رسیم که این تابع ها از readFile باز گشته اند.

سپس این آرایه به yield می رسد که آن هم این آرایه را می آزاند و co آن را می گیرد. co هر گاه که به یک آرایه یا یک object از تابع ها برسد، آن ها را موازی اجرا می کند و در پایان اجرای همه ی آن ها، نتیجه را به درون تابع آزانگر باز می گرداند و جایگزین yield می کند یا اگر خطایی رخ دهد، همان خطا را در جای yield پرتاب می کند. پس اگر خطایی رخ ندهد، به یک آرایه از داده های درون پرونده ها می رسیم. سپس return نیز آن را باز می گرداند. co این آرایه ی باز گشته را می گیرد و آن را به تابع done که به آن فرستاده شده می فرستد. اگر خطایی رخ دهد که catch نشده باشد، done را با آن فرا می خواند.

می بینید که کار با co خیلی ساده است و چه اندازه کد را ساده تر کرده است. می توانید بگویید که کتابخانه های دیگری هم هستند که کد نمونه ی نخست را ساده تر می کنند (مانند async) ولی باز در کنترل خطا به co نمی رسند.

تابع آزانگری که به co فرستاده می شود، می تواند چند چیز را بیازاند. می تواند یک تابع آزانگر دیگر باشد یا اینکه یک آزانگر باشد. آرایه را هم که در نمونه کد بالا دیدیم. اگر object باشد هم باز کار را موازی پیش می برد. همچنین می توانید یک promise را به آن بفرستید. یا بهتر از آن، می توانید یک thunk را به آن بفرستید.

thunk چیست؟

به تابعی که بیشتر خودکار ساخته می شود تا به فراخوانی یک تابع دیگر کمک کند، thunk می گویند. بیشتر برای این به کار می روند که کمی فراخوانی تابع دیگر را ساده تر کنند.

یک نمونه از آن را کمی بالا تر دیدیم. در اینجا دوباره آورده شده است.

function readFile(path) {
 
return function (done) {
    fs
.readFile(path, 'utf-8', done)
 
}
}

در اینجا readFile یک thunk است که تنها فراخوانی fs.readFile را برای ما ساده کرده است. بیشتر تابع ها در Node.js یک callback می گیرند که اگر فراخوانده شود، دو پارامتر دارد: (error, response). ولی co برای اینکه بتواند کار کند، نیاز دارد تا تابعی برای آن آزانده شود که تنها یک callback می گیرد که همین دو پارامتر را می گیرد و نه چیز دیگری. برای همین readFile را نوشتیم تا بتوانیم آن را به جای fs.readFile به co بفرستیم.

با thunkify آشنا شوید

thunkify یک کتابخانه ی دیگر است که آن هم بدست TJ Holowaychuk نوشته شده و کار بسیار ساده ای می کند. با آن می توانید به سادگی thunk برای تابع های Node.js که callback می گیرند بسازید. با به کار گیری آن، دیگر نیازی به نوشتن تابع کد پیش نیست.

var readFile = thunkify(fs.readFile)

این همان کار کد پیش را می کند.

برنامه ی نمونه

بیایید یک نمونه کد پیشرفته تر را ببینیم. بیایید بگوییم می خواهیم همه ی پرونده های با غالب markdown را که در پوشه ی md/ هستند به html تبدیل کنیم و آن ها را در پوشه ی html/ بریزیم. کد زیر این کار را با callback ها انجام می دهد.

var fs = require('fs')
 
, marked = require('marked')

function convert(inDir, outDir, done) {
  fs
.readdir(inDir, function (err, files) {
   
if (err) return done(err)

   
var count = files.length
     
, doneCalled = false
     
, htmlData = new Array(count)

    files
.map(function (file, i) {
      fs
.readFile(inDir + file, 'utf-8', function (err, data) {
       
if (doneCalled) return
       
if (err) {
          doneCalled
= true
         
done(err)
         
return
       
}

        htmlData
[i] = marked(data)
        fs
.writeFile(outDir + file + '.html', htmlData[i], function (err) {
         
if (doneCalled) return
         
if (err) {
            doneCalled
= true
           
done(err)
           
return
         
}

          count
-= 1
         
if (count === 0) done(null, htmlData)
       
})
     
})
   
})
 
})
}

convert
('md/', 'html/', function (err, res) {
 
if (err) return console.error(err.message)
  console
.log('%d files converted', res.length)
})

در اینجا marked کار تبدیل markdown به html را انجام می دهد. با fs.readdir پرونده های درون پوشه ی md/ را خوانده ایم. سپس همانند پیش برای آن که بتوانیم پرونده ها را موازی بخوانیم، چند متغیر گرفته ایم. پرونده ها را با fs.readFile خوانده ایم. کنترل خطا کرده ایم. سپس هر پرونده را به html تبدیل کرده ایم و پس از آن هم آن ها را در پوشه ی html/ ذخیره کرده ایم و باز هم در پایان کنترل خطا کرده ایم و سر انجام done را فراخوانده ایم.

اکنون همین کار را با co و thunkify انجام می دهیم.

var fs = require('fs')
 
, marked = require('marked')
 
, co = require('co')
 
, thunkify = require('thunkify')
 
, readDir = thunkify(fs.readdir)
 
, readFile = thunkify(fs.readFile)
 
, writeFile = thunkify(fs.writeFile)

function convert(inDir, outDir, done) {
  co
(function* () {
   
var files, filesData, htmlData

    files
= yield readDir(inDir)

    filesData
= yield files.map(function (file) {
     
return readFile(inDir + file, 'utf-8')
   
})

    htmlData
= filesData.map(function (data) { return marked(data)})

   
yield files.map(function (file, i) {
     
return writeFile(outDir + file + '.html', htmlData[i])
   
})

   
return htmlData

 
})(done)
}

convert
('md/', 'html/', function (err, res) {
 
if (err) return console.error(err.message)
  console
.log('%d files converted', res.length)
})

می بینید که در آغاز thunk های readDir و readFile و writeFile را ساخته ایم. سپس در تابع آزانگری که به co فرستاده شده، نخست فهرست پرونده های درون پوشه ی md/ را خوانده ایم. سپس داده های پرونده ها را به دست آورده ایم. سپس همه را به html تبدیل کرده ایم و پس از آن همه را در پوشه ی html/ ذخیره کرده ایم. سرانجام هم html ها را باز گردانده ایم که co آن را به done می دهد. اگر خطایی هم رخ دهد، آن را به done می دهد.

این دو نمونه ی بالا را با هم مقایسه کنید. نمونه کد با callback خیلی زود نا خوانا می شود و کنترل خطا هم در آن خیلی دشوار تر است و شاید خیلی ساده چیزی را در آن میان فراموش کنید. دیگر کاری که برنامه می کند به سادگی فهمیده نمی شود.

کدی که با آزانگر نوشته شده، خیلی سر راست تر، ساده تر و فهمیدنی تر است - اگر آزانگر ها را بدانید. روند برنامه مشخص است و کنترل خطا هم ساده است. اگر بخواهید می توانید درون همین تابع آزانگر try/catch بگذارید و خطاهایی که درون هر یک از thunk ها رخ دهد را بگیرید و کاری برای آن بکنید.

سر انجام

امیدوارم تا اینجا آزانگر ها را آموخته باشید. آزانگر ها که توانایی نگه داشتن تابع در میانه ی اجرای آن را می دهند، کنترل روند را بسیار ساده می کنند. به کار گیری Node.js را هم خیلی ساده تر می کنند. در بخش های آینده با چند ابزار دیگر هم آشنا خواهید شد.