Fork me on GitHub

کاربرد آزانگر (Generator) در جاوا اسکریپت برای کنترل روند اجرا - بخش دو

پیش از خواندن این نوشته، بخش نخست آن را بخوانید.

همان گونه که در بخش نخست دیدید، آزانگر ها به شما توانایی نگه داشتن اجرای تابع و سپس ادامه ی آن را می دهند. در اینجا می کوشم تا چگونگی کاربرد آن ها برای کنترل روند اجرای برنامه را نشان دهم.

کنترل روند اجرا چیست؟

نمونه کد زیر را ببینید.

var fs = require('fs')

function readFile(path, done) {
  fs
.readFile(path, 'utf-8', done)
}

function readTwoFiles(file1, file2, done) {
  readFile
(file1, function (err, data1) {
    readFile
(file2, function (err, data2) {
     
done(null, [data1, data2])
   
})
 
})
}

readTwoFiles
('md/file1.md', 'md/file2.md', function (err, res) {
  console
.log(res[0])
  console
.log(res[1])
})

در اینجا می خواهیم در تابع readTwoFiles دو پرونده را بخوانیم. ولی می خواهیم نخست پرونده ی یک را بخوانیم و سپس پرونده ی دو را بخوانیم. این کار را با خواندن پرونده ی دوم درون callback پرونده ی یک انجام داده ایم. کنترل روند اجرا به همین گفته می شود. گاهی می خواهید کار ها پشت سر هم انجام شوند، گاهی می خواهید همزمان با هم انجام شوند و گاهی به روش های دیگر.

کنترل روند اجرا در جاوا اسکریپت، تا کنون با callback ها انجام می شده است. اگر چه برنامه نویسان جاوا اسکریپت به آن ها خو گرفته اند و برنامه ها را می فهمند، ولی با آزانگر ها می توان کار ها را خیلی ساده تر کرد و کد ساده تر و فهمیدنی تری داشت.

به کار گیری آزانگر

اگر بخواهیم کد بالا را با آزانگر ها بنویسیم چه کار باید بکنیم؟ باید بتوانیم در زمان خواندن پرونده ی یک، اجرا را نگه داریم و داده های درون پرونده ی یک را به دست آوریم و سپس همین کار را برای پرونده ی دو انجام دهیم. ولی چگونه می توانیم داده های پرونده ی یک را به دست آوریم؟

در بخش نخست این نوشته دیدید که با فراخوانی gen.next() می توانیم اجرا را ادامه دهیم. چیزی که در آنجا نگفتم این بود که می توانید چیزی را به next(...) بفرستید و yield با آن چیز جایگزین می شود. پس، اگر پس از نگه داشتن اجرای برنامه، داده ها را به دست آوریم، می توانیم آن را به درون تابع باز گردانیم.

اکنون می توانیم بخشی از کد را بنویسیم.

    ...
   
var data1 = yield readFile(file1)
   
var data2 = yield readFile(file2)
   
done(null, [data1, data2])
   
...

در اینجا نخست اجرای تابع نگه داشته شده تا داده های پرونده ی یک را به دست آوریم. سپس همین کار را برای پرونده ی دو انجام داده ایم. و سپس done را فراخوانده ایم. چیز دیگری که دگرگون شده، readFile است که این بار دیگر callback نگرفته است. به آن خواهیم پرداخت. اگر به یاد داشته باشید، yield را نمی توان درون تابع ها نوشت. باید درون آزانگر باشد. کد کامل را ببینید.

var fs = require('fs')
 
, run = require('./run')

function readFile(path) {
 
return function (done) {
    fs
.readFile(path, 'utf-8', done)
 
}
}

function readTwoFiles(file1, file2, done) {
  run
(function* () {
   
var data1 = yield readFile(file1)
   
var data2 = yield readFile(file2)
   
done(null, [data1, data2])
 
})
}

readTwoFiles
('md/file1.md', 'md/file2.md', function (err, res) {
  console
.log(res[0])
  console
.log(res[1])
})

readFile دیگر callback نمی گیرد و تابعی را باز می گرداند که هر بار که این تابع بازگشتی فراخوانده شود، callback را با داده های درون پرونده فرا می خواند. تابع run کار کنترل روند اجرا را انجام می دهد. آزانگری که به آن فرستاده شود را اجرا می کند. کد زیر چگونگی نوشتن یک کنترل کننده ی روند اجرا را نشان می دهد.

module.exports = run

function run(fn) {
 
var gen = fn()

 
function next(err, res) {
   
var ret = gen.next(res)
   
if (ret.done) return
    ret
.value(next)
 
}

 
next()
}

به همین سادگی و کوتاهی. تابع run یک تابع آزانگر می گیرد. آزانگر آن را می سازد. یک تابع درونی به نام next تعریف می کند که کار اجرا را انجام می دهد. سپس آن را فرا می خواند. در درون next آزانگر اجرا می شود. اگر کار آزانگر پایان یافته باشد که هیچ. اگر نه، باید یک تابع را آزانیده باشد (value باید یک تابع باشد). آن را فرا می خواند و خود را callback آن می کند. این کار را ادامه می دهد و هر بار که به callback چیزی باز گشته باشد (res)، آن را به آزانگر می دهد تا کار را ادامه دهد.

کنترل خطا

شاید با خود بگویید که خیلی پیچیده شد و کد چندان هم بهتر نشده. نمونه های بالا خیلی ساده شده بودند تا بتوانم کنترل روند را توضیح بدهم. ولی در کد هایی که در برنامه ها می نویسیم، کار به این سادگی نیست. چیز مهمی که در این جا ندیدیم، گرفتن خطا ها بود. گرفتن خطا ها در جاوا اسکریپت و برنامه های Node.js کار بسیار دشواری است. در کد زیر، خطاهای نمونه کد با callback کنترل شده اند.

var fs = require('fs')

function readFile(path, done) {
  fs
.readFile(path, 'utf-8', done)
}

function readTwoFiles(file1, file2, done) {
  readFile
(file1, function (err, data1) {
   
if (err) return done(err)
    readFile
(file2, function(err, data2) {
     
if (err) return done(err)
     
done(null, [data1, data2])
   
})
 
})
}

readTwoFiles
('md/file1.md', 'md/file2.md', function (err, res) {
 
if (err) return console.error(err.message)
  console
.log(res[0])
  console
.log(res[1])
})

می بینید که درون هر callback یک بار بررسی کرده ایم که آیا خطایی پیش آمده و یا نه. اگر خطا پیش آمده، done را با آن فرا می خوانیم. این کار را خیلی دشوار می کند. برنامه هایی که می نویسیم، همیشه خیلی پیچیده تر از این نمونه کد ساده هستند. زبان های برنامه نویسی، try/catch را برای ساده سازی همین مشکل آورده اند ولی در callback های جاوا اسکریپت، نمی توانیم آن ها را به کار بریم. چون کتاب خانه های درونی Node.js و دیگر کتاب خانه ها، تابع callback را درون یک try/catch فرا نمی خوانند.

اکنون بیایید کنترل خطا ها را با آزانگر ها انجام دهیم. چیز دیگری که در بخش نخست نگفتم، این است که به جای فراخوانی next() می توانید throw() را فرا بخوانید تا یک خطا در جایی از کد که yield بوده، throw شود. کد زیر را ببینید.

var fs = require('fs')
 
, run = require('./run')

function readFile(path) {
 
return function (done) {
    fs
.readFile(path, 'utf-8', done)
 
}
}

function readTwoFiles(file1, file2, done) {
  run
(function* () {
   
try {
     
var data1 = yield readFile(file1)
     
var data2 = yield readFile(file2)
     
done(null, [data1, data2])
   
} catch (err) {
     
done(err)
   
}
 
})
}

readTwoFiles
('md/file1.md', 'md/file2.md', function (err, res) {
 
if (err) return console.error(err.message)
  console
.log(res[0])
  console
.log(res[1])
})

در اینجا خیلی ساده یک try/catch گذاشته ایم تا خطا ها را بگیریم. خیلی ساده تر از کد نخست است. کد run را هم ببینید.

module.exports = run

function run(fn) {
 
var gen = fn()

 
function next(err, res) {
   
if (err) return gen.throw(err)
   
var ret = gen.next(res)
   
if (ret.done) return
    ret
.value(next)
 
}

 
next()
}

تنها یک خط افزوده شده که اگر خطایی رخ داده باشد، throw(err) خطا را در درون آزانگر throw می کند.

چه به دست آوردیم؟

تا اینجا دیدید که آزانگر ها در کنترل روند اجرا به ما خیلی کمک می کنند. این که می توانیم در میانه ی اجرا تابع را نگه داریم، کاری را انجام دهیم، سپس کار را از همان جا ادامه دهیم یا اینکه خطایی به جای آن throw کنیم، بسیار بسیار ویژگی توانمندی است.

کدی که با آزانگر ها نوشته شود می تواند هم ساده تر باشد، هم روند برنامه را بهتر نشان دهد، هم کنترل خطای خیلی بهتری داشته باشد. در بخش آینده، با یک ابزار بسیار پیشرفته برای کنترل روند اجرا آشنا خواهید شد.